Prezi Prep

Tanqidiy fikrlash va muammoni yechish: 2-bosqich masalalari

Yangilangan: 7-oktabr, 2026

Bu bosqich darslikdagi formulani emas, fikrlashni tekshiradi: ma’lumotni o’qish, taqqoslash, qonuniyatni topish va xulosa chiqarish. Masalalar matematik, lekin yechim ko’pincha hisob emas, mulohaza.

Test qanday?

  • 40 ta topshiriq, 2025-yilgi e’lonlarda — 90 daqiqa.
  • Matematika doirasida, lekin ko’pi matnli yoki rasmli: jadval, diagramma, figuralar.
  • Javob — variant tanlash; yechim yozilmaydi, lekin qoralama kerak bo’ladi.
  • Ingliz tili bilan bir kunda, 2-bosqichning birinchi qismi.

Masala turlari

  • Qonuniyat: sonlar yoki figuralar ketma-ketligida keyingisini topish.
  • Mantiqiy jadval: «kim qaysi rangda», «kim qayerda o’tiradi» — bir nechta shart bo’yicha xulosa.
  • Jadval va diagramma o’qish: ustun diagrammasi, jadvaldan eng katta/kichikni topish, farqni hisoblash.
  • Taqqoslash va tarozi: bir narsa boshqasidan necha marta og’ir, teng og’irlik.
  • Sanash va kombinatsiya: necha xil usul, nechta juftlik.
  • Fazoviy tasavvur: kub yoyilmasi, ko’zgudagi aks, figurani burish.
  • Ortiqcha ma’lumot: shartda kerak bo’lmagan raqam ham bor — uni ajratish kerak.

Qanday yechiladi?

  1. Shartni jadvalga tushiring. Ismlar — qatorlar, xususiyatlar — ustunlar; har shart bitta katakni to’ldiradi yoki chizadi.
  2. Ma’lumni belgilang, noma’lumni savol qiling. Nima berilgan, nima so’ralgan — ikkita alohida ro’yxat.
  3. Variantlarni tekshiring. Teskari yo’l: har javobni shartga qo’yib ko’ring, bitta qoladi.
  4. Javobni shartga qaytaring. Topilgan son hamma shartga mos keladimi — faqat shundan keyin belgilang.

Namunaviy masalalar

Ketma-ketlikni davom ettiring: 2, 5, 11, 23, ?

  1. A35
  2. B44
  3. C47
  4. D46
Javobni ko’rish

To’g’ri javob: C — 47

Har son oldingisini 2 ga ko’paytirib 1 qo’shishdan chiqadi: 2·2+1=5, 5·2+1=11, 11·2+1=23, 23·2+1=47. Ayirmalar (3, 6, 12) ham ikkilanadi — bu ham o’sha qonuniyat.

Aziza, Bobur va Dilnoza uch xil meva oldi: olma, nok va banan, har biri bittadan. Aziza banan olmadi. Bobur olma ham, banan ham olmadi. Dilnoza nima oldi?

  1. AOlma
  2. BNok
  3. CBanan
  4. DAniqlab bo’lmaydi
Javobni ko’rish

To’g’ri javob: C — Banan

Bobur olma ham, banan ham olmagan — demak Bobur nok oldi. Aziza banan olmagan, nok esa Boburda — demak Aziza olma. Qolgan banan — Dilnozaniki.

Bitta tarvuz ikkita qovun bilan, bitta qovun uchta olma bilan teng og’irlikda. Ikkita tarvuz nechta olma bilan teng?

  1. A6
  2. B8
  3. C12
  4. D24
Javobni ko’rish

To’g’ri javob: C — 12

Bitta tarvuz = 2 qovun = 2·3 = 6 olma. Ikkita tarvuz = 6·2 = 12 olma. Xato javob 6 — bitta tarvuz uchun; 24 — ikki marta ko’paytirib yuborilgan.

Qanday mashq qilish kerak?

Kuniga 2–3 masala, vaqt bilan va yechimni og’zaki tushuntirib. Bola «nega» deb javob bera olsa — masala o’zlashtirilgan; javobni topgan, lekin tushuntira olmagan bo’lsa — hali yo’q.

Prezi Prep’da tanqidiy fikrlash bo’limi bor: 2-bosqich formatidagi masalalar to’plamlari, vaqt bilan. Mantiq va qonuniyat masalalari matematika testlari ichida ham uchraydi.

Savol-javob

Tayyorlovni bugun boshlang

Mavzu testlari, haftalik sinov imtihonlari va inglizcha so’zlar — 4-sinf uchun, kirish imtihoni formatida. Bepul reja muddatsiz.

Bepul boshlash

Yana o’qing